Röportaj: Özbekistan küresel ticaret sisteminde aktif bir oyuncu



İlk Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu sırasında özel bir röportajda Yeni Avrupa, Laziz KudratovÖzbek Yatırım ve Ticaretten Sorumlu Birinci Bakan Yardımcısı, Avrupa, ABD, İngiltere ve DTÖ gibi önemli ortaklarla işbirliği hakkında.

Yeni Avrupa: AB ile ilişkilerden bahseder misiniz? Özbekistan GSP+’dan yararlanıyor ancak başka anlaşmalar hakkında da tartışmalar var.

Laziz Kudratov: Geçen yıl Nisan ayında ülkem GSP+ sisteminden faydalandı, bizim için büyük fırsatlar açtı, önce çok geniş Avrupa tüketici pazarına girmemizi sağladı ve tabii ki bu da ihracatımızı artırmamıza yardımcı olacak ve bize olanak sağlayacak. ihracatımızı yeni premium pazarlara çeşitlendirmek.

Tabii ki bu, ihracatçılarımızın uyum sağlamasını ve üreticilerimizin, ürünlerinin AB tüketicilerinin beklenti standartlarını ve taleplerini karşılayabilmesi için üretim imalatlarını yeni bir seviyeye yükseltmelerini gerektiriyor. Bu büyük bir fırsat ama aynı zamanda büyük bir sorumluluk da bu yüzden üreticilerimize ve ihracatçılarımıza özel programlar uygulamaya başladık, onları AB’nin pazara erişiminin gereksinimlerini anlamaları için eğitmek çok önemli ama ayrıca etiketleme ve kalite açısından hangi standartların gerekli olduğu hakkında. Özbekistan’dan Avrupa’ya ihracatın özellikle arttığını görüyoruz: tekstil, tarım, kimya ve bazı metal ürünler. Özbekistan daha sonra GSP ile insan hakları, özgür toplum ile ilgili uluslararası sözleşmeleri yerine getirme yükümlülüğüne sahiptir ve bu tam olarak ülkemin politikası ile ilgili.

Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu’nun genel oturumu sırasında Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev güçlü bir mesaj vererek özgür bir toplum geliştirmeye kararlı olduğunu, tüm reformlarının arkasındaki ana fikrin “insan sahibini ve insana saygıyı sağlamak” olduğunu, Cumhurbaşkanımızın ana sloganının bu olduğunu ilan etti. AB ile benim ülkem de gelişmiş ortaklık işbirliği anlaşmasını (EPCA) tartışıyor ve sonuçlandırıyor, yakında umutla, belgeyle ilgili nihai bir tartışma ve müzakere turunu bekliyoruz, nihai imza için çok iyimseriz.

Bunun için hazır olduğumuzda, bu belgeye paraflamak için Başkanımızın Brüksel’e bir ziyareti de düzenlemeyi planlıyoruz. AB, ekonomimizin daha rekabetçi olmasını sağlayan en büyük ihracat destinasyonlarından ve yatırım, teknoloji ve bilgi kaynaklarından biridir. AB ile işbirliğimizi geliştirmeyi ve AB’den daha fazla şirketi ülkemizde iş yapmak ve faaliyette bulunmak üzere getirmeye kararlıyız.

NE: Öncelikleriniz arasında DTÖ’ye katılım da var. Bana bir güncelleme verebilir misin?

LK:Sadece DTÖ’ye katılımımıza adanmış bir Bakan Yardımcımız var, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev geldiğinde Özbekistan ekonomisinin küresel ticaret sistemine entegre edilmesi gerektiğini anladı, ardından hükümete ülkemizin bu kuruluşa bir an önce katılımını sağlama görevini verdi. . Nisan ayında katılımımız için bir sonraki çalışma grubunu bekliyoruz, ardından tüm DTÖ üyeleriyle paralel tartışmalar başladı, bu tartışmaların ana amacı onların onayını almak. Süreci tamamlamak için bir veya iki yıla ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Tabii ki bu yol ekonomimize zarar vermemeli, bu yüzden üreticilerimizin DTÖ üyeliğinden faydalanabilmesi için müzakere ediyoruz.

NE: Yatırımcıları Özbekistan’a çekebilecek yeni araçlar nelerdir? Belirli vergi avantajları var mı?

LK:Biz iş dostu bir vergi sistemi tasarlıyoruz, bu görev Cumhurbaşkanının ilgili merciye verdiği görevdir, onlara girişimcilerin dostu ve destekçisi olmalarını, hatalarından dolayı cezalandırmalarını değil, yol göstermelerini emretti. Vergi memurumuz hata yaptığını görürse ceza vermemeli, daha verimli olmaları için yönlendirmeli. Vergilendirme anlayışımızın değişmesi gerekiyor.

Dünya Bankası’nın Doing Business raporu iki-üç yıl önce ilgiliydi ama o zaman Özbekistan iş kurma kolaylığı açısından ilk 10 ülke arasındaydı. Online olarak yapabilirsiniz ve 15 dakikada pasaportunuzla her yerde bulabileceğiniz tek pencereye gidebilirsiniz. Sahip olduğumuz bir diğer mekanizma ise Serbest Ekonomik Bölgeler, her bölgedeki sanayi bölgeleri, vergi gümrük avantajlarından yararlandıkları bölgelerin sakinleri. Arazi alıyorlar, altyapıyı takıyorlar, tüm kamu hizmetlerine bağlanıyorlar. İyi sonuçlar aldık ve serbest ekonomik bölgelerde yabancı şirketlerin büyümesi oldu, daha sonra büyük ölçekli projelerin kurulmasını desteklemek için ülkemizdeki yatırımcıların risklerini kapsayan Özbek Doğrudan Yatırımlar Fonu’nu devreye soktuk. Öz sermaye sağlıyorlar ve %49’a kadar ortak yatırım yapıyorlar, ilk kez yatırımcıların zorluklarını anlıyoruz, bu fon bir yıl önce yabancı yatırımcılara güven getirmek için kuruldu, devlet ortak olabilir ve riski birlikte paylaşabilir.

Ülkem serbest ekonomik bölgelerin (FEZ) artırılmasını istiyor çünkü ihtiyaç olduğunu görüyoruz, yakın zamanda Taşkent’te bir tane inşa ettik ve Afganistan sınırının yanında bir tane daha yapım aşamasında. Şimdi Pakistan ile bağlantı sorunlarımız var ve Özbekistan’dan gelen ürünlere büyük bir talep var.

NE: O zaman “İpek yolunun” bir parçasısın, bir gelişme var mı?

LK: Yeni altyapı projelerini zorlayarak bu eski rotayı canlandırmaya çalışıyoruz, bir proje Çin’i Özbekistan’a bağlayacak demiryolu, şimdi Kırgızistan’daki yeni hükümetle de taahhüt ediyorlar, yakında bir fizibilite çalışması ile pratik aşamaya geçeceğiz ve umarım bu yeni demiryolunu inşa etmek için uluslararası finansmanı da harekete geçireceğiz. Bir diğer büyük altyapı projesi ise Termez ile Pakistan sınırı arasında, Hindistan, Bangladeş ve Pakistan dahil olmak üzere Güney Asya’nın büyük pazarlarını Orta Asya ve Avrupa ile bağlayacak 700 km’lik bir demiryolu. Örneğin Hindistan’dan gelen mallar Avrupa’ya iki hafta daha hızlı ulaşabilecek ve %20-30 daha ucuza mal olacak.

NE: Gelecekte bir Özbekistan-AB serbest ticaret anlaşması hakkında konuşmaya başlamanın mümkün olacağını düşünüyor musunuz?

LK: Evet, neden olmasın, Özbekistan küresel ticaret sisteminin bir parçası olmak istiyor, geçen ay Kore ile STA için müzakerelere başladık ve Pakistan ile tercihli ticaret anlaşması imzaladık. AB ile bir STA kolay bir iş olmayacak ama bence en azından bunu araştırmak ilginç olabilir. Önce araştırmamız ve bazı analizler yapmamız ve ardından bir karara geçmemiz gerekecek.

NE: ABD ve İngiltere ile ticari ilişkiler hakkında ne düşünüyorsunuz?

LK:Birleşik Krallık ile gelişmiş bir GSP imzalayan ilk ülke olmayı başardık, ABD pazarı ile elbette coğrafi konum ticareti olumsuz etkiliyor, ancak yine de Özbekistan’da tekstil ürünleri tedarik etme konusunda daha fazla ilgi görüyoruz. O zaman kendimizi tekstille sınırlamak istemiyoruz, zaten kimyasal ürünler, malzemeler ve gıda malzemelerimiz var. Burada daha fazla ABD şirketinin olmasını istiyoruz, birkaç hafta önce ABD’yi ziyaret ettik ve şirketlerle, bankalarla konuştuk, ülkemizi öğreniyorlar. Şimdi, Avrupa ve ABD’deki daha agresif yatırımcıları ülkemin sunabileceği fırsatlar hakkında bilgilendirmek kilit önemde, Özbekistan hakkında doğru bilgi eksikliğinin olduğunu ve şimdi medya desteğine neden ihtiyaç duyulduğunu anlıyoruz.


Kaynak : https://www.neweurope.eu/article/interview-uzbekistan-an-active-player-in-the-global-trade-system/

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir